Araştirma öneriSİ


t.ogren-sen.com > Tıp > Araştirma
T.C.
MALTEPE ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİM FAKÜLTESİ


REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK ANABİLİM DALI

REHABİLİTASYON HİZMETİ ALAN 6 – 14 YAŞ GRUBU ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARIN AİLELERİNİN YAŞADIĞI GÜÇLÜKLERİN İNCELENMESİ


ARAŞTIRMA ÖNERİSİ


141001009 ELİF NUR AKGÜL
141001050 ÇİĞDEM KARAKAYA
141001064 GÜLPERİ KURT
151001115 SEREN BAHADIR


Öğretim Üyesi:

YRD. DOÇ. DR. SEVİM AŞİROĞLU

İstanbul, 2017

İÇİNDEKİLER



İÇİNDEKİLER 2

1.BÖLÜM: GİRİŞ 3

1.1. Araştırmanın Problemi 3

1.2. Araştırmanın Amacı 5

1.3. Araştırmanın Önemi 5

1.5. Araştırmanın Sınırlılıkları 6

2. BÖLÜM: YÖNTEM 7

2.1. Araştırma Modeli 7

2.2. Evren ve Örneklem 7

2.3. Verilerin Toplanması 7

2.4. Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışmaları 8

2.5. Verilerin Çözümlenmesi ve Yorumlanması 8

2.6. Süre ve Olanaklar 8

KAYNAKÇA 9

1.BÖLÜM: GİRİŞ

1.1. Araştırmanın Problemi


Psikolojik Danışmanlık mesleğinin en önemli çalışma alanlarından biri de engelliliktir. Engellilik alanında çalışma yapılırken sadece engelli bireyler üzerinden araştırma yapmak yanlış olur. Engelli bireyi çevresiyle, ailesiyle birlikte ele almak gerekir. Bu nedenle araştırma konusu seçilirken ilköğretim ve ortaöğretim çağında (6-14 yaş) olan, zihinsel engelli çocuğa sahip ailelerin yaşadıkları ve karşılaştıkları güçlükleri temel alınmıştır.

Her anne-babanın isteği sağlıklı bir çocuğa sahip olmaktır. Özellikle anneler hamilelik sürecinde zihinlerinde kusursuz bir bebeği hayal eder. Öncelikle anne babanın dezavantajlı bir çocuğa sahip olduklarını fark ettikleri ilk andan itibaren yaşadıkları hayal kırıklığı, reddetme, kabullenme, topluma kabul ettirme süreçlerini ve yaşanan diğer zorlukları öğrenmek ve incelemek araştırmanın konusudur.

Bu araştırma önerisinde zihinsel engelli çocuk sahibi ailelerin yaşadıkları psiko-sosyal, ekonomik güçlükler ve ailelere uygulanan toplum baskısı ele alınacaktır.

Anne-babanın karşılaştığı; çocuğun evde bakımı, hastaneye ya da rehabilitasyon merkezlerine ulaşımı, eğitim veren kurumların azlığı, sağlık ihtiyaçlarını karşılanması, yaşanan duygusal bozukluklar ve gelir sıkıntısı yaşayan ailelerin sorunları ele alınması araştırmanın öncelikli problemini oluşturuyor.

Kurt’a göre(1); Engelli çocuğa sahip ailelerde yaşanan güçlükleri anne babanın mesleği ve engellilik hakkında bilgi sahibi olma durumu etkiler. Ayrıca aileler gelecek kaygısı, çocuklarına ilişkin kaza ya da yaralanma korkusu yaşayıp, çevrelerinden sosyal destek görmezler. Zihin engelli çocuğa sahip olma ailelerde yaşanan stresi arttırıcı önemli faktörlerden biridir. Çocuğun davranışsal gelişimi aileyi, özellikle de anneyi etkiler.

Karadağ’a göre(2); Aileler genellikle çocuğun engelli oluşunu akrabalarına ve çevredekilere açıklayabilmede çeşitli duygusal sorunlar yaşayabilmektedir. Çocuğun engeli nedeniyle aileler suçluluk duygusu yaşarlar. Bu çocukların aileleri çocuklarının bakımı, gelişimi ve günlük yaşamlarını sürdürebilmeleri için çeşitli alanlarda yardıma ve desteğe gereksinim duymaktadırlar. Ailelerin çocuklarının geleceğinden ve her an bir yaralanma olabileceğinden kaygı duyup, aile içi ilişkilerinde sorun yaşarlar. Anneler hayal kırıklığı, suçluluk duygusu yaşarlar, çocuğunun geleceğinden kaygı duyup, aile içi sorun yaşayıp, tedavi sürecinde güçlük yaşarlar.

Işıkhan’ın(3) yapmış olduğu çalışmada yer alan bulgular doğrultusunda, zihinsel engelli ailelerin bir çocuğunun sosyal destek görmediği, suçlamalara maruz kaldıkları, olumsuz aile yaşantıları hakkında psikolojik danışmanlık ihtiyacı içinde oldukları, geleceğe yönelik kaygı yaşadıkları ve sahip oldukları zihinsel engelli çocuğa dair bir kaza ya da yaralanma korkusu yaşadıkları rapor edilmiştir.

Özsoy’un(4) yapmış olduğu çalışma, engelli çocuğa sahip ailelerin karşılaştıkları güçlükleri ebeveynlerin mesleği ve engellilik hakkında bilgi sahibi olma durumunun etkilediği, ailelerin geleceğe yönelik kaygıları ve çevrelerinden sosyal destek görmedikleri tespit edildi. Zihinsel engel hakkında bilgi sahibi olan ailelerin yaşadıkları zorlukların daha az olduğu ayrıca zihinsel engelli çocuğa sahip olmanın eşler arası ilişkiyi olumsuz yönde etkilemesi beklenirken aile içi ilişkileri etkilemediği rapor edilmiştir.

Ersoy ve Çürük’e göre (5) özel gereksinimli çocuğu olan aileler, çocuklarının engeline uyum sağlamaya çalışırken öte yandan da engelin beraberinde getirdiği maddi güçlüklerle de baş etmek durumunda kalmaktadırlar. Annenin sağlık sorunları çözüldüğünde, maddi durumu düzeldiğinde aldığı sosyal desteğin düzeyi arttığında, stres düzeyinin azaldığı görülmektedir.

Cangür ve arkadaşlarının yapmış olduğu çalışmaya göre(6); engelli çocuğun sorumluluğu, aile içinde zorunlu değişimlerin yaşanmasına ve ailenin toplumsal yaşama katılımına etki etmektedir. Ailelerin sorunlarla başa çıkabilme becerisini geliştirmek ve yaşadıkları güçlükleri ortadan kaldırabilmek için sosyal hizmet uzmanı/larına danışmaları ve birlikte çalışmaları, aile danışma merkezlerinin kurulması ve engelli çocuk ile tüm aile fertlerinin beraberce nitelikli zaman geçirebilmeleri için aktiviteler hazırlanması, özellikle engelli çocuğun eğitimini üstlenen eğitim elemanlarının mümkün olduğunca aileyi de bu eğitime ortak edecek aktiviteler seçmeleri önerilmektedir. Bunun yanı sıra, engelli çocuğun öz bakım yükünün tümüyle anneye bırakılmasını önlemek amacıyla ailelere ortak bir bakım programı uygulanması, engelli çocuğa eğitim veren kurumlar içerisinde engelli ailelerin bir araya getirilerek sorunları paylaşabilecekleri grup çalışmalarının yapılması tavsiye edilmektedir. En önemlisi ise engelli çocuklara sahip ailelere herhangi bir sınırlandırmaya gidilmeden maddi kaynak sağlanmalı ve bu sayede ailelerin geleceğe yönelik kaygıları azaltılmaya çalışılmalıdır.

1.2. Araştırmanın Amacı


Bu araştırma önerisinin amacı ilköğretim ve ortaöğretim çağında (6-14 yaş) olan, İstanbul ili Maltepe ilçesine bağlı bir özel eğitim kurumunda rehabilitasyon hizmeti alan zihinsel engelli çocuğa sahip ailelerin yaşadıkları ve karşılaştıkları güçlükleri tespit etmektir.

Ayrıca zihinsel engelli çocuğa sahip ailelerin bu engel durumunu öğrenme, reddetme, kabullenme, yaşam koşullarına uyum sağlama süreçlerindeki psiko-sosyal değişimlerini tespit etmek araştırmanın amacıdır.

Bu araştırmada cevap aranan temel sorular aşağıdaki gibidir:

  • İlköğretim ve ortaöğretim çağında (6-14 yaş) olan, İstanbul’un Maltepe ilçesinde bulunan bir özel eğitim kurumunda rehabilitasyon hizmeti alan zihinsel engelli çocuğa sahip ailelerin karşılaştıkları zorluklar nelerdir?

  • Aileler çocuklarının engel durumunu kabullenme sürecinde ne gibi zorluklar yaşamaktadır?

  • Özel eğitim kurumunda rehabilitasyon hizmeti alan öğrencilerin aileleri ekonomik açıdan bir problem yaşıyorlar mı?

  • Zihinsel engelli bireye sahip aileler toplum tarafından baskı görüyorlar mı?



1.3. Araştırmanın Önemi


Zihinsel engelli bireylerin aileleriyle yapılan bu çalışma, toplumun diğer üyelerine farkındalık kazandırmak, onları engellilik hakkında bilgilendirmek, engelli bireylere karşı oluşan olumsuz tutum ve davranışların azalmasına yardımcı olmak hususlarında önem arz etmektedir.

Çalışma, zihinsel engelli çocuğa sahip olacağını öğrenen ailenin bu durumu kabullenmesi ve durum ile ilgili olarak bilinçlenmesi için yapılan bir araştırma niteliği de taşır.

1.4. Araştırmanın Varsayımları

Bu araştırmaya başlanırken, seçilen örneklemin evreni temsil ettiği; zihinsel engelli bireylerin aileleriyle yapılacak olan görüşmelerde sorulacak soruların mevcut durumu saptamaya yönelik olduğu ve araştırmaya katılan ailelerin bu sorulara samimi, içten, önyargısız ve doğru cevaplar verecekleri varsayılmıştır.

1.5. Araştırmanın Sınırlılıkları


Araştırma İstanbul ilinin Maltepe ilçesinde, 6-14 yaş aralığında, özel gereksinimli ve bahsi geçen ilçedeki özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden özel eğitim ve rehabilitasyon hizmeti alan en az bir çocuğa sahip aileler ile sınırlıdır.

Araştırma için görüşme yapılacak kurumlardaki bazı ailelerin görüşmeyi kabul etmemesi araştırmayı sınırlandıracaktır.

Gidilen kurumlara daha önce giden araştırmacıların sebep olduğu önyargılardan dolayı kurum yetkililerinden ve ailelerden araştırma yapmak için izin almak zorlaşacaktır.

1.6. Araştırmanın Tanımları

Rehabilitasyon: Doğuştan ya da sonradan hastalık, kaza ya da yaralanma nedeniyle bir kısım yeteneklerini kaybetmiş bireyi tıbbi, psikolojik, sosyal ve mesleki yönlerden mümkün olan en iyi düzeye ulaştırarak kendine, ailesine, topluma daha yararlı olmasını sağlamayı amaçlayan, kalıcı sakatlıkların sonuçlarını en aza indirmek için düzenlenen tedavi edici bir çalışma sürecidir (Akdemir ve Akkuş, 2006, s. 85).

2. BÖLÜM: YÖNTEM

2.1. Araştırma Modeli


Araştırma, var olan durumu saptama amacı güttüğünden dolayı, tarama modeli esaslarına bağlı kalınarak yapılacak bir çalışmadır. İstanbul ili Maltepe ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde 6 – 14 yaş grubu rehabilitasyon hizmeti alan zihinsel engelli bireye sahip ailelerin karşılaştığı güçlükler değişkeni, var olan ve olması gereken şekliyle betimlenmeye ve aileler üzerinden taranarak saptanmaya çalışılacaktır.

2.2. Evren ve Örneklem


Çalışmanın evrenini İstanbul ili, Maltepe ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde rehabilitasyon hizmeti alan 6-14 yaşlarındaki zihinsel engelli çocukların aileleri oluşturmaktadır.

Araştırmanın çalışma grubuna, 6-14 yaş aralığında, özel gereksinimli bir çocuğa sahip olup ilgili ilçedeki tüm özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden özel eğitim ve rehabilitasyon hizmeti alan aileleri temsilen, ilçedeki tüm merkezlerden rastgele ikişer aile seçilecektir. Bu seçimde kriter olarak yalnız, ailelerin gönüllülüğü belirlenmiştir.

2.3. Verilerin Toplanması


Bu araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem yöntemi kullanılarak toplanacaktır. Bu veriler öznel olup yargısal nitelik taşımaktadır. Görüşmelerde, katılımcıların izni dahilinde, ses kayıtları alınacaktır. Görüşmeler tamamlandıktan sonra aileler ve kurum çalışanları ile odak grup çalışmaları yapılacaktır.

Görüşme tekniği ile elde edilen veriler kişilerin görüş ve düşüncelerini belirtir. Görüş ve düşünceler kişisel olup ilgili kişilerin belli konular hakkındaki kanaatleridir. Başka bir deyişle görüş, “olaylara, düşüncelere veya şeylere biçilen değer, onlar hakkında varılan yargı”; düşünce ise, “bir iş için düşünülen çare veya aranan sonuç”tur.

2.4. Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışmaları


Karasar’a (2016) göre geçerlilik, ölçülmek istenen şeyin doğru bir şekilde ölçülebilme derecesidir. Ölçülmek istenen başka şeylerle karıştırılmadan ölçülebilmesidir.

Tutarlılık (güvenilirlik) aynı süreçlerin izlenmesi halinde benzer sonuçlar alınması istenir. Tutarlılık (reliability) teknik bir sorundur ve yapılan ölçmenin tesadüfi yanılgılardan arınık olmasıdır.

Bu araştırmada geçerliliği artırmak için bireysel görüşmelerde amaca yönelik sorular sorulacaktır.

Görüşmelerde, katılımcıların izni alınarak, ses kayıtları tutulup veriler toplanacaktır. Bu kayıtlar farklı araştırmacılar tarafından yorumlanarak araştırmanın güvenilirliği arttırılmaya çalışılacaktır.

2.5. Verilerin Çözümlenmesi ve Yorumlanması


Bu araştırmada görüşme ve gözlem yolu ile elde edilen veriler, odak grup çalışmaları da yapıldıktan sonra, içerisinde alanlarında uzman ve gerekli yeterliliğe sahip psikolojik danışman, psikolog, özel eğitim uzmanı, tıp doktoru, sosyal hizmet uzmanı ve sosyologların bulunduğu bir bilim ekibi tarafından değerlendirilip raporlaştırılacaktır.

2.6. Süre ve Olanaklar


Bu araştırmayı gerçekleştirebilmek için Ocak 2018’de Milli Eğitim Bakanlığı ve ilgili diğer alınıp, 2018’in şubat ve mart aylarında örneklem ile görüşmeler ve odak grup çalışmaları yapılacaktır. Elde edilen veriler Nisan 2018’de analiz edilip Mayıs-Haziran 2018 kurumlardan gerekli izinler aralığında raporlaştırılacaktır.

KAYNAKÇA


1) Kurt, A. ( 2008, Mart) Zihinsel Engelli Çocuğa Sahip Anne Babaların Karşılaştıkları Güçlükler. Türkiye Klinikleri.

2) Karadağ, G. (2009) Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Yaşadığı Güçlükler İle Aileden Algıladıkları Sosyal Destek ve Umutsuzluk Düzeyleri.

3) Işıkhan, V. Zihinsel Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Psiko-Sosyal Ve Sosyoekonomik Sorunları.

4) Özsoy, S. (2006, Ocak). Zihinsel Engelli Çocuk Sahibi Ailelerin Yaşadıkları Güçlüklerin İncelenmesi. Aile ve Toplum. 69-77

5) Ersoy, Ö. (2009, Nisan). Özel Gereksinimli Çocuğa Sahip Annelerde Sosyal Desteğin Önemi. Aile ve Toplum.

6) Cangür, Ş. (2013). Düzce İlinde Bedensel ve/veya Zihinsel Engelli Bireylere Sahip Ailelerin Toplumsal Yaşama Katılımlarının Karşılaştırmalı Olarak Değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi.

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Araştirma öneriSİ iconAraştirma yöntemi araştirma öneriSİ

Araştirma öneriSİ iconAraştırma Alan Kodu : a-02 Araştırma Öncelik Puanı

Araştirma öneriSİ iconDrm araştırma Laboratuvarları A.Ş. Amerikalı bir şirket olduğunu...

Araştirma öneriSİ iconAraştirma b. 1

Araştirma öneriSİ iconAraştirma sonuçlari

Araştirma öneriSİ iconVe araştırma merkezleridir

Araştirma öneriSİ iconAraştirma deneyiMİ

Araştirma öneriSİ iconD Araştırma e Ulaşım

Araştirma öneriSİ iconAraştirma konullari

Araştirma öneriSİ iconAraştırma Görevlisi


Tıp




© 2000-2018
kişileri
t.ogren-sen.com