Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular


sayfa4/7
t.ogren-sen.com > Tıp > Evraklar
1   2   3   4   5   6   7

-İnspirasyon dispnesi : Larenks, trakea, ana bronş darlığında görülür. İnspirasyonda gürültülü yüksek tonlu ses çıkar ( stridor ) ve inspirasyonda supraklavikular fossa ve interkostal aralıkda retraksiyon ( tiraj ) görülür. Akım volüm eğrisi çizdirilirse inspiratuvar kol basık izlenir. Ekspiratuvar nefes darlığı ise astma ve amfizem gibi küçük hava yolları obstrüksiyonunda görülür.

-Ekspirasyon dispnesi : Küçük hava yolları obstrüksiyonuna bağlı gelişir. Ekspirium uzundur. Amfizem ve astmada görülür. Fizik muayenede wheezing, ekspirium uzunluğu ve ronküsler saptanabilir. Solunum fonksiyon testlerinde FEV1 ve FEV1 / FVC oranlarında azalma tipiktir.

-Paroksismal dispne : Nöbetler halinde gelen dispne ( örneğin: bronş astması )

-İç çekmeli dispne : psişik kaynaklı
Pozisyonel dispne :

Dispne, sol kalp yetmezlikli hastalarda olduğu gibi pozisyonla etkilenebilir.

  • Ortopne: ( düz yatmakla nefes darlığı gelişmesi ) olarak tanımlanır. Hastalar iki ya da üç yastıkla rahat soluyabildiklerini ifade eder. Ortopne kalp hastalıkları dışında astma ya da kronik havayolu obstrüksiyonlu hastalarda da görülebilir.

  • Paroksismal noktürnal dispne ( PND ) : Gece uyurken aniden nefes darlığı ile uyanmadır. Hasta aniden boğuluyormuş hissine kapılır ve hava almak için pencereye koşar. Ayağa kalkar kalkmaz genellikle nefes darlığı düzelir.

  • Platipne ( Platypnea ) :Dik oturuyor iken nefes darlığı gelişmesi ve düz yatınca düzelen nefes darlığıdır. Platipne, ortopne ve PND ‘nin aksine nadir bir semptomdur. Platipneli hastada ayakta iken görülen hipokseminin, sırtüstü pozisyonda düzelmesi ortodeoksi (Orthodeoxia ) olarak bilinir.

  • Trepopne ( Trepopnea ): Sırtüstü yatışta görülen dispnenin yan yatışta düzelmesidir.

Pozisyonel dispnenin en sık nedenlerinin bazıları tablo - 5 de gösterilmiştir.



Tablo - 5 Pozisyonel nefes darlığı nedenleri

Tip

Nedenler

Ortopne

Trepopne
Platipne


Konjestif kalp yetersizliği, mitral kapak hastalığı, şiddetli astma( nadir ), kronik bronşit ( nadir ), nörolojik hastalıklar ( nadir )
Konjestif kalp yetersizliği
Pnömonektomi sonrası ( ani basınç artışı atrium içi sağ-sol şant), nörölojik hastalıklar, siroz ( şantlara bağlı ), hipovolemi, plevral sıvı


Dispnenin değerlendirilmesinde kullanılan derecelendirme tablo - 6' da görülmektedir.

Tablo - 6 Dispne derecelendirmesi

0

Yaşıtları ile düz yolda yürümelerine karşın, tepelere tırmanmada ya da hızlı yürümede geri kalırlar

I

Yaşıtları ile düz yolda, ancak yavaş adımlarala yürüyebilirler

II

Düz yolda yavaş yürüyüşte bile durmak zorunda kalırlar

III

Ev içinde yürüme, yüzünü yıkama, traş olma, elbiselerini giyme gibi gün içi aktivitelerle nefes darlığı gelişir

IV

İstirahette nefes darlığı gelişir



Dispneye eşlik eden çeşitli durumlarda olası tanılar :
Gece nefes darlığı :

Astma, sol kalp yetmezliği, gastro-özofageal içerik aspirasyonu

Mevsimsel nefes darlığı:Astma

Düz yatmakla nefes darlığı:

Sol kalp yetmezliği, iki taraflı diafragma felci, amfizem (bazen), obezite

İş ya da işten hemen sonra nefes darlığı :

Mesleksel astma, ektrinsik allerjik alveolit

Egzersiz sonrası nefes darlığı :

Astma

İstirahette nefes darlığı :

Şiddetli akciğer hastalığı, akciğer ödemi, emboli, hiperventilasyon

Wheezing :

Astma, kronik bronşit, büyük hava yolu obstrüksiyonu

Öksürük :

Astma, kronik bronşit, pnömoni, büyük hava yolu obstrüksiyonu, akciğer ödemi, alveolit, tüberküloz,..

Plöritik göğüs ağrısı :

pnömoni, plevral sıvı, pnömotoraks, akciğer embolisi,

Ateş :

Pnömoni, akciğer embolisi, ekstrinsik alveolit

Hemoptizi :

Akciğer embolisi (enfarktüs ), akciğer kanseri, tüberküloz,..

Ayak bileğinde ödem :

Kor pulmonale, akciğer embolisi

Çarpıntı :

Kalp hastalıkları

Sigara öyküsü :

KOAH, kanser, iskemik kalp hastalığı

Daha önce asbest ya da kum maruziyeti (çevresel / endüstriyel ) ya da güvercin besleme :

Pnömokonyoz, astma, eksrinsik allerjik alveolit, mezotelyoma, fibrozis

Daha önce tüberkülozlu kişilerle karşılaştınızmı / bir arada bulundunuzmu ya da şiddetli pnömoni geçirdinizmi :

Akciğer fibrozisi, yaygın bronşektazi,

Çocuklukta bronşit geçirdinizmi :

Astma ya da nadiren bronşektazi

Hipertansiyon, miyokard infarktüsü ya da romatizmal ateş öyküsü :

Kalp hastalığı

Dispneden şikayet eden hastalara şu sorular sorulmalıdır.

Nefes darlığının süresi ?

Nefes darlığının başlangıç şekli ( ani mi yoksa yavaş mı) ?

Nefes darlığının ortaya çıkış özelliği (egzersizde, istirahatte, düz yatarken, ayaktayken ) ?

Nefes darlığını başlatan, artıran ve ortadan kaldıran durumlar varmı?

Nefes darlığı olmadan yürüme mesafesi (3 ya da 6 ay önce ve şimdiki )?

Nefes darlığına eşlik eden; ateş, kanlı balgam, öksürük, göğüs ağrısı, çarpıntı, Ses kısıklığı gibi semptom ya da semptomlar varmı?

Sigara durumu ( içiyorsa süresi, miktarı ) ?

Asbest ile temas öyküsü?

Kum püskürtme işinde çalışma öyküsü?

Güvercin besleme öyküsü?

Daha önce tüberkülozlu kişi ile karşılaşma öyküsü?Mantarların endemik olduğu bölgelerde bulunma?
GÖĞÜS AĞRISI :

Göğüs ağrısı akciğer hastalıklarında görülmekle birlikte kalp hastalıklarının temel semptomudur. Ağrı reseptörleri paryetal plevrada bulunurken visseral plevrada ya hiç yoktur ya da çok az vardır. Reseptörlerden kalkan impulslar medulla spinalisde arka boynuz hücrelerine ve buradan spinotalamik ve retiküler spinal traktüs ile beyne taşınır.

Göğüs ağrısının iki temel tipi vardır:
1- Toraks içi organlardan kaynaklanan nervus vagus’un afferentleri ile taşınan ağrılar (viseral göğüs ağrısı ) .
2- Göğüs duvarındaki yapılardan kaynaklanan, interkostal ve frenik sinirler vasıtası ile iletilen ağrılar. Bu ağrılar, göğüs duvarı ya da yan ağrısı şeklindedir.

1-Viseral göğüs ağrısı

Nedenlerı : Ana bronş ya da mediasten tümörleri, kalp, aorta ve perikard hastalıkları, ösofagus hastalıkları (özellikle reflu ösofajit ya da tümörleri), akut bronşit.

Özellikleri :

Substernal alandaki ağrı kalp, perikard, aorta ya da ösofagus hastalıklarının belirtisi olabilir.

Anjina pektoris genellikle efor ile başlar (yemekle, emosyonel durumla, soğuk hava gibi diğer faktörlerle de başlayabilir). Sıkıştırıcı, ezici ya da yanma tarzında kısa süreli ağrıdır. Ağrı istirahat ve vazodilatörlerle düzelir.

Miyokard enfarktüsünde ise ağrı çok şiddetlidir ve uzun sürer.

Ana pulmoner arterin akut dilatasyonu ( emboli ) da anjina pektoris ağrısına benzer. Sıklıkla sol taraf boyun, omuz, kola ve / veya parmaklara yayılır.

Perikardiyal ağrı bazen ayağa kalkmakla ya da öne doğru eğilmekle düzelir, inspirasyonla ve düz yatmakla artar.

Disekan aort anevrizmasında ağrı şiddetli ve derinden gelir, sırtta skapulalar arasında hissedilir.

Ösofageal ağrı anjina pektorise benzeyebilir. Yanma şeklindedir. Bu ağrı sıklıkla yemekle ilişkilidir. ve antiasid ya da sublingual nitrogliserin ile düzelebilir.
2-Göğüs duvarı ağrısı

Göğüs ağrısının en sık nedeni göğüs duvarı ağrısıdır. Akciğer parankimi ağrı oluşturmaz. Göğüs duvarı ağrısı bıçak saplanır tarzda ve keskindir.

Plöritik ağrı, derin solunum ya da öksürükle artar ve iyi lokalize edilir. Plöritik ağrı, paryetal plevrada enflamasyon oluşturan; enfeksiyonlar ( pnömoni, ampiyem, tüberküloz, Bornholm hastalığı ), travma ( pnömotoraks, hemotoraks, kot kırığı ) ya da tümörler'e ( kanser, lenfoma, mezotelioma ) bağlı gelişir.

Pnömotoraks’ta ağrı farklı olarak yaygın olabilir

İnterkostal sinirlerin irritasyonu ( herpes zoster, spinal sinir köklerinin hastalıkları ) lokalize göğüs duvarı ağrılarına neden olabilir. İki ve dördüncü kosta-sternal eklemlerin enflamasyonu ( Tietze’s sendromu) sıktır ve miyokard iskemisi ve çok çeşitli hastalıkların ağrılarına benzeyebilir. Ağrı kostal kartilaja lokalizedir ve üzerine basmakla hassasiyet olur.

Periferal diafragmanın innervasyonu komşu interkostal sinirlerden sağlanır. Diafragma periferi kaynaklı ağrılar komşu göğüs duvarına yayılır.

Merkezi diafragmanın ağrı lifleri frenik sinir vasıtasıyla iletilir. Bu kısmın ağrısı aynı taraf omuz ve boyun bölgesine yayılır.

Brakial pleksusun tümör( pancoast sendromu) ile infiltre edilmesinde şiddetli omuz ağrısı görülür.

Tekrarlayan göğüs ağrısının ayırıcı tanısı tabloda özetlenmiştir ( Tablo - 7)



Tablo -7 Tekrarlayan göğüs ağrısının ayırıcı tanısı

Semptom ve bulgular

Muhtemel etiyoloji

Lokalize; keskin / bıcak saplanır ya da sürekli / künt ağrı, ağrılı alanın üzerine basmakla ortaya çıkan ağrı

Kostakondral yada göğüs duvarı ağrısı

Keskin ağrı, radiküler dağılımı olabilir; boyun ya da sırt hareketi ile ortaya çıkabilir ya da artabilir

Sinir kökü ( radiks ) basısı yapan servikal ya da torasik vertebra hastalığı

Disfaji ya da gastrik rejurjitasyonla birlikte; aspirin/alkol alımı/ yemekle/yatar pozisyonda ağrı kötüleşebilir; sıklıkla antiasidle düzelir


Ösofagus ya da gastrik ağrı

Yağlı yiyecek intolertansı; sağ üst kadran hassasiyeti

Safra kesesi ağrısı

Egzersiz ya da emosyonel bozuklukla ağrı;ağrı sırasında EKG’ de ST kayması;dil altı nitritle 5 dk’dan kısa sürmesi


Miyokard iskemisi



Ani gelişen göğüs ağrısının öyküsü ve ayırıcı tanısı şekilde özetlenmiştir ( Tablo -8 ).



Tablo - 8 Akut gelişen göğüs ağrısı ayırıcı tanısı




Ağrının tanımı

Öykü

Fizik bulgular

Akut miyokard enfarktüsü

Ezici, sıkıştırıcı ağrı; boyuna, sırta, kol(lar)a yayılabilir

Egzersizde daha az siddette, benzer ağrı, korener risk faktörleri +

Terleme, solukluk, S4 sık, daha az sıklıkta S3


Aorta diseksiyonu

Yırtılma şeklinde ağrı, göğüs önünden sırt ortasına yayılabilir

Hipertansiyon ya da Marfan sendromu

Kuvvetsizlik, asimetrik periferik nabızlar; aortik yetmezlik ya da diastolik üfürüm



Akut perikardit


Ezici, keskin plöritik ağrı; otururken öne doğru eğilme ile düzelme

Son zamanda üst solunum yolu enfeksiyonu ya da perikardite yatkınlık yapan diğer durumlar

Perikardiyal sürtünme sesi ( genellikle 3 İK aralıkta), otururken öne doğru eğinildiğinde en iyi duyulur

Akciğer embolisi

Plöritik keskin ağrı; genellikle öksürük ve hemoptizi ile birlikte

Son zamanda geçirilmiş cerrahi ya da diğer hareketsizlik durumları

Takipne, muhtemelen plevral sürtünme sesi (frotman)


Akut pnömotoraks


Çok keskin plöritik ağrı

Son zamanda geçirilmiş göğüs travması öyküsü ya da KOAH varlığı

Takipne, etkilenen akciğerin üzerinde solunum sesleri yokluğu ve hiperrezonans

Ösofagus rüptürü

Kusma ile birlikte epigastrik ve substernal yoğun ağrı +/- hematemez

Son zamanda tekrarlayan kusma / öğürme

Subkutan amfizem; sternuma komşu alanlarda krepitasyon duyulması


Göğüs ağrısından yakınan hastaya;

Ağrının başlangıç zamanı, şekli, yerleşimi, yayılımı, niteliği, karakteriği, süresi, ağrıyı etkileyen faktörler, ağrının nefes almak ve hareketle ilişkisi ve ağrı ile birlikte bulunan diğer semptomlar sorulmalıdır.


WHEEZİNG : HIŞILTILI SOLUNUM :

Wheezing hışıltılı solunumdur. Wheezing, akciğerlere giren ve çıkan havanın dar hava yollarında titreşim yapması ile ortaya çıkan müzikal karekterli sesdir. Bu ses çıplak kulakla ekspiriumda işitilir. Wheezing laringotrakeal hasar gibi üst havayolu ya da astma gibi alt solunum yolları darlığına bağlı oluşur. Oluşumunda rol oynayan patolojiler; bronkospazm, mukozal ödem, hava yollarında elastik destek kaybı ve duvar yapısının bozukluğudur.

Astmada wheezing bulunabilir, fakat her wheezing’in nedeni astma değildir. Aspire edilen yabancı cisimler ya da sekresyonlara bağlı lümen darlığı diğer önemli wheezing nedenleridir.
Bronşial ya da trakeal darlık dıştan bası, striktür ya da lümen içi kitleye bağlı olabilir. Çok sıklıkla wheezing’e bronkokonstriksiyonla birlikte olan bronşial hiperreaktivite de neden olur. Akut bronkokonstrüksiyonun neden olduğu wheezingi başlatan çeşitli uyaranlar ; inhaler allerjenler, egzersiz, üst solunumyolları enfeksiyonları,sülfür dioksid, ozon, nitrojen dioksid gibi çevresel kirleticiler, aspirin, tartrazin gibi farmokolojik ajanlar, metabisülfit, beta adrenerjik antogonistler, psikolojik faktörlerdir.
Wheezing şikayeti olan hastalara şu sorular sorulmalıdır.

- Başlangıç zamanı, sıklığı, ortaya çıkararn faktörler (besinler, kokular, emosyonel durum ve hayvanlar), atakların nasıl düzeldiği, eşlik eden semptomların varlığı, nazal polip öyküsü, sigara öyküsü,

kalp hastalığı anamnezi?
1   2   3   4   5   6   7

Benzer:

Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular iconSolunum sistemi 2

Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular iconUlusal Astım, Alerji ve Solunum Yolu Hastalıkları Sempozyumu

Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular iconKas ve iskelet sistemi muayene yöntemleri omuzun fiZİk muayenesi

Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular icon1). Semptomlar ile gastroözofageal reflü (GÖR) arasındaki ilişki...

Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular iconSİNDİRİm sistemi ve metabolizma hastaliklari komitesi

Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular icon*Kalp damar sistemi içinde sürekli dolaşan kan; eritrositler ile...

Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular icon1. Hayat kurtarmak amaci ile hava yolu açikligi saglandiktan sonra,...

Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular iconSağlık Muayenesinde Sürücü Adaylarının ve Sürücülerin Sahip Olacakları...

Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular iconIle onlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim-öğretim...

Solunum sistemi hastaliklari ile iLGİLİ semptomlar ve fiZİk bulgular iconBİreysel emekliLİk tasarruf ve yatirim sistemi kanunu ile bazi


Tıp




© 2000-2018
kişileri
t.ogren-sen.com